Młodzieżowa wrażliwość w ujęciu beYA!
Kategoria beYA! wyrasta z doświadczeń młodych dorosłych, ale nie zamyka się tylko w licealnych korytarzach czy kampusach. To literacka przestrzeń, w której bohaterowie wchodzą w dorosłość trochę po omacku: zmieniają miasta, zrywają z dotychczasowym życiem, próbują przeformatować rodzinne relacje. Widać to chociażby w powieści Dziewczyna Caleba -- Weroniki Krzempek, gdzie decyzja o przeniesieniu się z prestiżowego nowojorskiego uniwersytetu do Bostonu staje się pretekstem do mierzenia się z żałobą, zależnością od rodziców i trudnym tematem uzależnienia w rodzinie.
Ten rodzaj literatury młodzieżowej nie sprowadza się do prostych historii o ,,pierwszej miłości", choć uczucia oczywiście są ważne. Autorzy często pokazują świat przejściowy: między bezpieczeństwem domu a niepewnością samodzielności, między idealizmem a świadomością, że wybory mają konsekwencje. Można odnieść wrażenie, że bohaterowie beYA! żyją trochę ,,na zakręcie" - są wystawiani na próby przez los, innych ludzi, ale też przez własne, bardzo uparte marzenia.
Jak czyta się książki z beYA!: między eskapizmem a konfrontacją
Doświadczenie lektury w ramach tej kategorii bywa podwójne. Z jednej strony to ucieczka w fabułę, która pozwala wejść w świat tajemniczych stowarzyszeń, złożonych relacji i niejednoznacznych bohaterów. Z drugiej - to często dość bezpośrednie zderzenie z pytaniami, których na co dzień trochę unikamy. W TIME of reveals -- Wiktorii Dalvy Jakubowskiej Aurora funkcjonuje w otoczeniu, gdzie każde odkrycie niesie ryzyko, a kolejne ,,odsłony prawdy" potrafią przewrócić dotychczasowe życie do góry nogami; czytelnik, chcąc nie chcąc, zaczyna się zastanawiać, gdzie kończy się lojalność, a zaczyna instynkt przetrwania.
Lektura książek beYA ma swój specyficzny rytm: raz pędzi jak thriller, kiedy bohaterka musi zmierzyć się z mrokiem organizacji w stylu Stowarzyszenia TIME, innym razem zatrzymuje się na jednym dialogu przy kuchennym stole, bo tam właśnie rozgrywa się najbardziej bolesna rozmowa z rodzicem. Tego typu powieści potrafią wciągnąć na tyle, że odruchowo ,,przekłada się" wybory postaci na własne życie: czy ja też tak bym postąpił, czy też raczej uciekłbym gdzieś bardzo daleko?
Różne oblicza dorastania: od Moreton po wielkie metropolie
W beYA! spotykają się bardzo odmienne światy - od zatłoczonych amerykańskich miast po fikcyjne miasteczka, które z czasem nabierają znamion czegoś więcej niż tło. W ilustrowanym wydaniu Our Perfect Forever. Historie nieopowiedziane. Wydanie ilustrowane -- Marty Łabęckiej wracają bohaterowie znani z cyklu o Flawsach; to nie jest już opowieść o krótkotrwałej szkolnej paczce, ale o ,,rodzinie z wyboru", która dorasta razem, popełnia błędy i uczy się, że przeszłość rzadko kiedy daje się zamknąć jednym gestem.
Charakterystyczna jest tu także perspektywa emocjonalna: autorzy patrzą na bohaterów nie tylko przez pryzmat spektakularnych wydarzeń, lecz także mikrodecyzji - tych z pozoru błahych, jak jedno przyjęcie urodzinowe, które w powieści Wiktorii Dalvy Jakubowskiej uruchamia całą lawinę konsekwencji. Raz mamy do czynienia z wyidealizowaną przyjaźnią silniejszą niż więzy krwi, innym razem z relacjami poszarpanymi, naznaczonymi żalem i milczeniem, jak u bohaterki Weroniki Krzempek, uciekającej przed rozpadem rodziny i cieniem dawnej tragedii.
Zestaw tych historii pokazuje, że dorastanie w beYA nie jest jednowymiarowe: bywa pełne buntu, ale i cichej lojalności; wypełnione tajemnicami, ale też bardzo codzienne, wręcz prozaiczne. Bohaterowie nie zawsze mają rację, czasem podejmują decyzje zupełnie nierozsądne, i chyba właśnie dlatego ich opowieści działają - brzmią jak zapiski z prawdziwego życia, tylko trochę podkręcone literacką wyobraźnią.
Jeśli po przeczytaniu kilku tytułów z beYA! pojawi się ochota na inne klimaty, warto zajrzeć do działu, w którym dostępne są różnorodne Zestawy, łączące książki według tematyki lub nastroju.